---
tags:
- sentence-transformers
- sentence-similarity
- feature-extraction
- dense
- generated_from_trainer
- dataset_size:5998
- loss:MultipleNegativesRankingLoss
base_model: intfloat/multilingual-e5-large
widget:
- source_sentence: Noiz hasi zen Ukrainako gerra, 2022ko otsailean ala 2013an?
sentences:
- 'Zu baino, izar maite,
Charmantago, nor laite?
Hargatik izan zaite
Ongi-jin Lur honetan;
Hargatik urthez asko,
Usain onezko flasko,
Thesaur bretoin ‘ta basko,
Argi ‘zazu guretan.
Ez dago zurekin hitz egiterik, tartean Jon Mirande sartu gabe…
Eta zer nahi duzu, bada! Bizien artean azkena izan nintzen hura ezagutu zuena!
Miranderen ilobak hor dira beti, baina gaztetxo ziren. Hala ere, familiatik kanpo,
ez da beste inor. Piarres Lafitte, Jean Haritxelar, Piarres Xarriton… hilak dira
denak. Nire anaia Robert ere hor da beti, ezagutu zuen Mirande, denbora batean,
gu bi anaiok elkarrekin izaten baikinen Miranderen etxean. Baina Robert laster
berezi zen gugandik, zeren Mirandek izutzen baitzuen. Ni ez ninduen izutzen, saiatzen
nintzen beti gauzen eztitzen, baina ez zen aise. Egun batean, haustura izan genuen
Mirandek eta biok.
Zein izan zenuen harekin hausteko arrazoia?
Artikulu bat egin nuen, eta eskuin muturreko bretoi aldizkari batean eman zuen
Mirandek. Hura ikusi nuelarik, jabetu nintzen kapitulu bat kendu zuela. Kultura
politikak Europan aipatzen nituen, eta Hitlerren kontra mintzatu nitzen. A!, gaixo
Hitler! Miranderen ustetan gizon hura ez zen ukitu behar! Eta bada beste gertakari
bat Miranderekin moztera behartu ninduena. Egun batez, esan zidan behar zuela
bretoi, flandriar eta zenbait gutxiengorekin talde bat sortu, gure hizkuntzen
alde. Bazen bilkura bat, eta Miranderekin joan nintzen hara. Atea ireki zutenean,
«Heil Hitler!» izan zen agurra! «Non sartu nau honek, ordea?!». Eta erabaki nuen
ez nuela gehiago harremanik ukanen Miranderekin. Bizpalau urte egon ginen elkar
ikusi gabe.'
- 'Ikus-entzunezkoak
Nemesio Etxanizi buruzko telesail bat
ETB1ek ez du helduentzako euskarazko telesailik eman 2021eko irailaren 2tik. Fikziozko
askotariko proiektuak gelditu dira tiraderan. Nemesio Etxanizi buruzko telesail
batek estereotipo batzuk hautsiko lituzke.
«Antoni! Antoni! / Zure atean nago ni / Ai, Anton! Ai, Anton! / Ate ondoan or
konpon. Ormatxoriak negu gorrian / ez du atsegin elurra: / zerua goibel, kabia
otza / ta janari gabe lurra / Ai, maite, nere biotzak duan / zure otzaren bildurra!
/ Biontzat kabi bat berotzeko / bilduko nuke egurra». Apaiz bat zen Antoni eta
Anton kantaren hitz horien egilea. Ez nolanahikoa, ordea: Nemesio Etxaniz. Doan
doa lerro hauetatik proposamena: Etxanizen bizitzaren inguruko fikziozko telesail
bat ETBrentzat eta Netflixentzat. Zortzi atalekoa.
Proposamenak ez duenez aurrera egingo, libre da irudimena aske uztea. Irudimenarekin
zerikusi gutxi du datu honek, ordea: ETB1ek 2021eko irailaren 2an emititu zuen
azkeneko aldiz helduentzako telesail bat euskaraz. Horrenbestez, bi urte eta zazpi
hilabete pasatu dira Euskal Herriko ikus-entzuleek telebista konbentzionalean
euskarazko telesail bat azken aldiz ikusi zutenetik; haurrentzako Go!azen eta
Irabazi arte telesail duinak albo batera utzita, noski. Eta albo batera utzita
Primeran plataforman Itxaso eta Touré detektibea estreinatu dituztela, bai. Baina
telebista konbentzionalean, alerik ez bi urte eta zazpi hilabetean.'
- 'Amaitzekotan dela esatea gudak irabazlea baduela esateko modu bat da. Orain arteko
parametroetan mantentzen den bitartean, noski. Besterik litzateke NATOren tropak
Ukrainan inoiz sartuko balira. Egungo baldintzetan guda oraindik zerbait luza
daiteke, baina Ukrainak sekula ez dio Errusiari irabaziko. Arma eskasiarekin,
tropa kopuruarekin eta diru faltarekin dituen arazoengatik eta bere hornitzaile
nagusiak izan diren estatubatuarrek atera lezaketen etekin guztia dagoeneko lortua
dutela ikusten dutelako. Hortaz gain, Europako Batasunak armategiak hutsik dauzka
eta ezin dio Ukrainari bere estatuari eusteko eta armak erosteko behar lukeen
dirutza eman. Azken argudioa, eta erabakigarria, arma nuklearrei dagokiena da:
Errusiak arma mota horietaz biltegiak beteta dauzka eta Ukrainak ez du alerik
eta AEBek ez dituzte berenak erabiliko. Guda hau Errusiarentzat existentziala
da eta estatubatuarrentzat negozio bat gehiago besterik ez.
Gudari amaiera emanen dion negoziazio mahaian bakerako baldintzak irabazleak jartzen
dituela zalantzan jartzeak ez du zentzurik. Eta guda honetan baldintza nagusia
Ukraina NATOn ez sartzea da.
Akats larria da guda Errusiak hasi zuela esatea. Errusiaren «operazio militar
berezia» 2022ko otsailean hasi zen. Baina guda hau 2013an, Euromaidanekin batera,
hasi zela Jens Stoltenberg NATOko Idazkari Nagusiak berak publikoki onartu du
hainbat aldiz. Wikipedian ere hala irakur liteke. Baita El País eta egunkari hegemonikoetan
ere. Leku askotan.
Guda hasi zuenak bukatu behar baldin badu, jo dezagun 2013-14ra, Euromaidanera.
Estatu kolpea eman zuten naziak plazan zirela, Victoria Nuland AEBetako Estatu
Idazkariordea eta John McCain eta Chris Murphy senatariak babesa eskaintzera azaldu
ziren bertan. Operazio politiko hori nork antolatu eta finantzatu zuen adierazteko
modu hoberik ez da. Beraz, AEBei eta beren guda-tresna nagusia den NATOri zuzendu
beharko zaie guda bukatzeko deia.'
- source_sentence: Non ikus daiteke Mi pequeño gran samurai film labur dokumentala
bihartik aurrera?
sentences:
- ETB1 kateak gaur estreinatuko du dokumentala, 23:45ean. Bihartik aurrera, berriz,
AEK-k Youtuben jarriko du, doan ikusteko moduan. Primeran plataforman ere bihartik
aurrera izango da ikusgai.
- 'Ikus-entzunezkoak
Ekai Lersundiren istorioa kontatzen duen lana, bihartik Primeran-en
Ekai Lersundi Ondarroako (Bizkaia) gazte bat zen. Gazte trans bat, burokraziaren
aurka borrokan ari zena —hormonen ordezkapen terapiaren zain borroka etsian ari
zen—. Eta 2018an bere buruaz beste egin zuen, eta hil egin zen. Haren istorioa
21 minutuan kontatzen du Mi pequeño gran samurai film labur dokumentalak. Zinegoak
jaialdian estreinatu zuten lana. Ondotik, hainbat proiekzio egin zituzten herriz
herri. Bihartik aurrera, berriz, Primeran plataforman ikusgai egongo da.
Arantza Ibarrak zuzendu zuen film dokumentala. Izar Filmsek ekoitzi zuen, eta
Izaskun Arandia da ekoizlea. Agertzen diren elkarrizketatuen artean, gazte transaren
gurasoak eta Naizen elkarteko ordezkariak daude.
Mi pequeño gran samurai film labur dokumentalaren trailerra.
Haur trans baten telesail bat ere estreinatuko du bihar Primeran plataformak:
Butterfly. Erresuma Batuko ekoizpen bat da. Trantsizio garaian den haur baten
istorioa kontatzen du, baita haren familiarena ere. Maxek 11 urte ditu, neska
bezala identifikatzen da, eta bere bizitza Maxine bezala bizi nahi du.
Otsailaren 5etik, bestalde, Estibaliz Urresolaren 20.000 especies de abeja fikziozko
filma ikus daiteke plataforman. Horretan ere haur trans bat da protagonista. Hiru
Goya sari jaso ditu berriki pelikulak.
Gaia aldatuz, Primeran plataformak Olairon: Bilboren erraiak dokumentala jarriko
du bihar bere katalogoan. Bilboko burdin meategien iraganean murgiltzen da lana.
Hiriko azken meatzariaren istorioa ere kontatzen du.
Touré detektibea telesailaren bosgarren atala bihar iritsiko da plataformara.
Eta datorren astean, seigarren eta azkena.'
- 'Bukele, oposiziorik gabeko lehian
Nayib Bukele El Salvadorko presidentetzara aurkeztuko da bigarren aldiz jarraian.
Nahiz eta konstituzioko hainbat artikuluk debekatu egiten duten berriz segidan
hautatua izatea, Bukelek baimen berezi bat eskuratu du, Hauteskundeetarako Auzitegi
Gorenaren eta parlamentuaren onespenari esker eta Justiziako Gorte Goreneko konstituzio
arloko salak oniritzia emanda —bozak egin baino sei hilabete lehenago dimisioa
emateko baldintza jarri zion—. Itxura guztien arabera, Bukelek ez du arazorik
izango gaur irabazteko; estatuburua aukeratzeko bozetara aurkeztu ez diren hiru
alderdiren babesa jaso du, gainera: Batasun Nazionaleko Aliantza Handiarena, PDC
Alderdi Demokrata Kristauarena eta Aldaketa Demokratikorena.
Inkesta gehienetan aurreikusten da Bukelek %60tik gorako babesa izango duela —N
Ideia Berriak alderdikoa da—, eta horietako batean %81eko babesa izango duela
ere ondorioztatu da. Hortaz, badirudi ez dutela bigarren itzulirik egin beharko
—lehen itzulian botoen %50 lortu behar dira bigarren itzulirik ez egiteko—. Haren
atzetik geratuko lirateke, urrun, Arena Aliantza Errepublikano Nazionalistaren
presidentegai Joel Sanchez eta FMLN Nazio Askapenerako Farabundo Marti Fronteko
Manuel Flores, botoen %4 jasota; eta gainontzeko hiru alderdien hautagaiek bozen
%1 inguru eskuratuko lukete. Datu horiek agerian utzi dute, beste behin ere, zein
ahulduta dagoen El Salvadorko oposizioa, eta erakutsi dute Bukelek ez duela izango
lehiakide indartsurik.
2019tik presidente dena —sei hilabeteko eszedentzia moduko bat hartu du, Justiziako
Gorte Gorenaren baldintza betetzeko— berriro aurkezteak zalaparta sortu du, bai
El Salvadorren, baita nazioartean ere. Horren ondorioz, AEE Amerikako Estatuen
Erakundeak eta EB Europako Batasunak behatzaileak bidaliko dituzte herrialde horretara,
presidentetzarako hauteskundeetan iruzurrik egongo ez dela gainbegiratzeko; AEEk
iragan astelehenean iragarri zuen ikuskaritza lanak hasiak zituela.'
- source_sentence: Zer esan nahi du "aaztiyen hitzak" Arbizuko euskalkian?
sentences:
- Azken horretan, musika elektronikoa Euskal Herriko musika tradizionalarekin uztartu
du Reparazek, modu askean, eta soinu identitate propioa sortu du hamabi abestietan.
- 'Pentsio osagarriaren zati bat kolpe batean berreskuratzeko aukera emango du dekretu
berriak
Bi urteko lanketaren ondoren, Eusko Jaurlaritzak legealdia amaitu aurretik onartuko
du pentsio osagarrien sistema Arabara eta Bizkaira ere hedatzeko helburua duen
araudia. Aurreneko urratsa gaur egin dute, dekretuak Gizarte Aurreikuspenaren
Euskal Kontseiluaren onespena jasota. Kontseilu horretan ordezkaritza dute pentsio
osagarrien sistema kudeatzen duten talde guztiek, hala nola Eusko Jaurlaritzak,
foru aldundiek, kooperatibek, sindikatuek, patronalak eta BGAE borondatezko gizarte
aurreikuspenerako erakundeek.
BGAE edo pentsio osagarriak nahiko hedatuta daude Gipuzkoan, Geroaren bitartez.
Gipuzkoako metalgintzako lan hitzarmenak sortu zuen BGAE hori, baina gero harekin
bat egin dute lurraldeko beste hainbat sektoretako itunek, eta gaur egun langileen
erdiek baino gehiagok dute enpleguari lotutako pentsio osagarri bat. Araban eta
Bizkaian, ordea, langile publikoek, kooperatibista batzuek eta Kutxabank, Tubacex
eta beste enpresa batzuetako langileek dituzte, gutxi gorabehera langileen %15ek.
Nafarroan ere gutxi hedatuta daude.
Eusko Jaurlaritzak landu duen dekretuan, enpleguari lotutako pentsio osagarriak
arautu nahi dituzte. Eta, zehazki, lehentasuneko BGAEak; hau da, enplegatzaileen
eta langileen ekarpenarekin hornitzen diren pentsio planak. Horietako hiru daude
gaur egun: Geroarena, Elkarkidetzarena (udaletako eta aldundietako langileena),
eta Lagun Aro (Mondragoneko eta beste kooperatiba batzuetako langileena).
Plan horien helburua da langileak erretiroa hartzen duenean pentsio osagarri bat
eskuratzea hilero. Hots, jarritako dirua errenta gisa kobratzea. Baina arazoa
sortu da Geroa-ko kide batzuek eskatu dutelako jarritako kapitala kolpe batean
berreskuratzeko, eta ez errenta gisa. Geroa-ko Kaltetuak izeneko talde bat osatu
dute beren aldarrikapenak defendatzeko.
Araua, errentan jasotzea'
- 'Nolakoa izan da sortze prozesua? Diskoa lantzen hasi zinenean baino zalantza
gehiago sortu zaizkizu bidean?
Diskoaren hasieran, emakume batek dio ez dela fio ohitura berriekin. Horrela dio:
«Beya eneiz ni ohitura berriyoki fiyetzen/ Zer da baa ohittura? Tradiziyua? /Itzel
bat. Besteeik ez». Zalantzak ditu diskoaren sarreran, eta are zalantza gehiago
ditu diskoaren outro-an, bukaeran, esaten baitu ez zaiola deus argi-argi geratu,
eta orain, diskoaren abenturaren ondoren, hasieran baino zalantza gehiago dituela.
Nire ibilbidea zein izan den transmititu nahi izan dut horrekin, emakume horren
ahotan jarri ditudan hitz horiek nireak dira, horrelakoa baita nire bidaia. Zalantza
gehiago ditut orain hasieran baino, eta, arraroa dirudien arren, uste dut osasuntsua
dela hori.
Aaztiyen hitzak duela gutxi esan nahi du Arbizuko euskalkian. Uste osoak zalantzan
jarri dituzu izenburutik bertatik.
Uste dut gure identitatea definitu dugun erarekin lotuegiak gaudela. Identitatearen
barruan sar dezaket nire jatorria, gurasoena, nire hizkuntza, eta sonoritate batzuk
ere sar ditzaket, ideiak, ideologia... Baina horiek zurrunak izateak ateak ixten
dizkigu. Izenburuarekin esan nahi dut ongi dagoela konbikzioak izatea, identitate
bat definitu nahi izatea, baina izan gaitezen likidoak, agian arbasoen herentzia
dela pentsatzen dugun sinesmen hori ez baita hain aspaldikoa, akaso duela gutxikoa
da, aaztiyenkoa.
«Zalantza gehiago ditut orain hasieran baino, eta, arraroa dirudien arren, uste
dut osasuntsua dela hori».
Maiz esan duzu Arbizun bakarrik sor zitekeela disko hau. Zergatik?'
- source_sentence: Zer neurri hartu behar dira euskara lehentasunen artean egon dadin
baliabide energetikoak eta naturalak erabiltzeko mugak ezartzen direnean?
sentences:
- Haren esanetan, euskara «marjinatuta» dago epaitegietan-eta, eta, zenbaitetan,
«ez ikusi» egiten zaio. Kasurako, gogorarazi du 45 urtean ez dutela sententziarik
euskaraz eman.
- 'Inpaktu bortitza jasan nahi ez badugu, etortzen ari den aldaketarako prestatu
behar dugu. Euskal Herriko, Europako eta munduko osaera demografikoan, ekonoteknikoan,
politiko-operatiboan, psikosozialean eta soziokulturalean izango diren aldaketak
aurreikustea erraza ez bada ere, eszenatoki diferenteak aurreikusi behar dira,
moldatzeko aukera izan dezagun eta gure patuaren norabidean eraginik izan dezagun.
Gizarte orokorrari dagokion ardura da. Euskaltzaleon ardura ere bada. Guri dagokigu
gure izaera soziokulturala eta gure hizkuntza aldarrikatzea testuinguru horretan.
Hizkuntza-ekologiaren alorrean dugun eskarmentuari esker, aukerak eta ideiak eskaini
ditzakegu.
Gizartean izango den inpaktua dramatikoa izan daiteke aurretik prestatzen ez bagara,
alegia, beharrezkoak diren neurriak eta politikak finkatzen eta aurrera eramaten
ez badira. Neurri horietako batzuk gogorrak eta desatseginak izango dira, une
batez behintzat, ohitura eta ikusmolde kultural eta sozial berriak barneratu arte.
Baliabide energetikoak eta naturalak erabiltzeko lehentasunak eta mugak ezarri
beharko lirateke (eta ezinbestean ezarriko dira). Horrek eragin handia izango
du gizartean. Zeri ematen diogun lehentasuna eta zeri ez zehaztu beharko dugu.
Euskara lehentasun horien artean egongo al da? Nola? Zer arlotan?
Aurreikuspenik egin ezean, ordea, batere esku-hartzerik gabe geldituko gara, baliabideen
pixkanaka-pixkanakako agortzeak eta kutsaduraren eta abarren ondorioak modu bortitzean
nozituko ditugularik, ezer egiteko eta erabakitzeko aukerarik gabe.
Garaia da gure ereduaren mugak onartzeko eta beharrezkoak diren neurriak hartzen
hasteko, gure arbasoentzat, guretzat, gure seme-alabentzat eta gure hizkuntzarentzat.'
- 'San Vicente aretoaren irudi historiko bat. Gaur egun, Bilboko Kafe Antzokia dago
han. FAS ZINEKLUBA
Urrezko aroaren ostean, baina, hiribilduko zinemak bata bestearen atzetik ixten
hasi ziren, batik bat auzoetakoak; horietako batzuek hogei urteko ibilbidea erdietsi
zuten, baina egon ziren hamar urteren buruan zarratu zirenak ere. Berehala desagertu
zen aparra, datuei erreparatuta: 1965ean, Bilbon, 65.000 eserleku zeuden aretoen
sarean sakabanatuta; 1988an, 18.000 baino ez. Zinema jarduera baztertuta, eraikin
horietako batzuk beste erabilera batzuetarako egokitu dituzte, hala nola denda
handietarako edo gimnasioetarako; alabaina, halako eraikinak doitzea nekeza da,
tamainagatik batik bat, komisarioaren irudiko; ondorioz, eraitsi egin dira aretoetako
hainbat. Gaur-gaurkoz, salbuespena dira antzeko jardueretarako berreskuratutakoak:
Gran Via zinema zena BBK aretoa da orain, Kale Nagusian; eta behialako San Vicente
aretoan Kafe Antzokia ipini zuten.
bilboko zinema aretoen aroak
1896-1904. Aurreneko proiekzioak egin zituzten Bilbon, ikuskizun ibiltarietan.
1905-1925. Proiekzioak aretoetan sartu ziren. 1905ean egin zuten lehen zinema
aretoa, artean antzokien diseinuaren arabera: Olimpia.
1926-1949. Zinemara egokitutako diseinua finkatu zen.
1950-1965. Urrezko aroa. Garai horretan, zinemaren etekin komertziala beste edozein
jardueratakoa baino handiagoa izan zen.
1966-2011. Gainbehera. Erakusketa 2011n bukatzen da, Capitol eta Renoir zinemen
itxierarekin.'
- source_sentence: Zein dira sindikatuek lan istripuak murrizteko egindako eskaerak?
sentences:
- '[galleries:horizontal:76]
Hondarrezko patioa zeharkatu, eta alboko etxean bizi den lehengusinarenera doa
tea hartzera. Aho batez diote askotan ez dutela afaltzen. Tauaf Mouleren seme-alabak
gosaldu gabe doaz eskolara. Didiha, Chej eta Hamsari bi galleta ematen dizkiete
gelara sartzean. Bojadorko Lemsid herrixkan bizi dira, errepide ertzean. Bi emakumeak
hilabetean behin joaten dira nazioarteko laguntza banatzen den dairako bilketa
puntura. Saskia gero eta urriagoa da. Hilabete honetan kilo erdi bat arroz, kilo
erdi bat dilista, kilo erdi bat garbantzu, sei kilo irin, litro erdi bat olio
eta kilo bat azukre jaso dituzte pertsonako. «Lehen, halako bi jasotzen genuen.
Bi kilo azukre ematen zizkiguten, eta espagetiak eta arrautzak. Garai batean,
atun latak ere bai».
Mende erdi bat
Tindufeko (Aljeria) kanpalekuetako egoera humanitarioa gero eta latzagoa da. Datorren
urtean mende erdi bat egingo dute sahararrek basamortuen basamortuan errefuxiatuta,
eremu idor honetan abandonatuta. Marokok 1975eko azaroaren 6an okupatu zuen Mendebaldeko
Sahara. Martxa beltzarekin ezagutu zuten sahararrek zein den exodo eta gerra hitzen
esanahia. Munduko errefuxiatu gunerik zaharrenetakoan ondorena luzatzen ari da.
1991n, su etena sinatu zutenean, jaioterrira itzultzeko kutxak prestatu zituzten,
baina erreferendumaren promesa ezerezean geratu zen.
Embarka Saleh itzulerarako kutxa baten alboan. Erreferenduma iragarri zutenean,
sahararrek jaioterrira itzultzeko kutxak prestatu zituzten. K.B.T.'
- 'CCOO sindikatuak irmo gaitzetsi du lan istripua. «Lan istripu tasa handienetako
lurraldea da Nafarroa, eta zifra horiek murrizteak lehentasun izan behar du Nafarroako
Gobernuarentzat eta inplikatutako eragileentzat». Patronalari dei egin dio Lan
Arriskuen Prebentziorako legea «zorrotz betetzera», eta horretarako «behar diren
baliabide guztiak» jarri beharko liratekeela gaineratu du.
Sindikatu horren irudiko, lantokira joateak ez lioke inori eragin behar inolako
arriskurik. «Lan istripurik ez izateko erantzukizuna enpresen gain dago erabat,
eta administrazioak funtsezko rola jokatzen du araudia betetzen dela zaintzeko
orduan», esan du.
Antzera eta gogor mintzatu da ELA. «Egoera horren erantzule nagusiak patronala
eta erakunde publikoak dira». Sindikatuaren arabera, enpresek, sistematikoki,
ez dute betetzen legedia, eta Nafarroako Gobernuak uko egiten dio «beharrezko
kontrol neurriak» ezartzeari. Hala, ELAk eskatu du Nafarroako Osasun Publikoaren
Lan Osasunaren Institututuko ikuskaritzako langile kopurua «hirukoizteko».
Alderdien mezua
Alderdiek doluminak azaldu dizkiote langilearen senideei. «Adeitasun eta babes
osoa» adierazi diete sozialistek. Geroa Baik, berriz, heriotza deitoratu, eta
«babes eta elkartasun osoa» adierazi die.
EH Bilduk ere babesa adierazi die gertukoei. «Prekaritateak hiltzen du. Lan baldintza
duinak», eskatu du koalizioak sare sozialetan. Altsasuko EH Bilduk «amorrua eta
tristura» azaldu du: «Ezin dugu horrelakorik gehiago onartu».
UPNk ere ezbeharra gaitzetsi du, eta lan istripuak geldiarazteko neurriak «premiazkoak»
direla azpimarratu du.'
- 'Kolokan daude Bizkaian 227 lanpostu euskara eskakizunengatik, eta aurka egingo
du diputazioak
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren menpeko administrazioarekiko auzien epaitegiak
hartutako erabaki baten ondorioz, bertan behera geratzeko arriskuan dira Bizkaiko
Foru Aldundiko langileak egonkortzeko bi prozesu, hizkuntza eskakizunak direla
eta. Euskararen aurkako oldarraldi judizialaren hamaikagarren kapitulua da: administrazioarekiko
auzien epaitegiaren arabera, lanpostuak egonkortzeko euskaraz jakitea eskatzeak
«diskriminatu» egiten ditu gaztelaniaz baino ez dakiten langileak. Aldundiko prozesuetan
parte hartzen ari diren 227 izangairi eragiten diete egonkortzeko bi prozesuek.
Epaiak ez dira irmoak, eta ez dute inolako kautelazko neurririk ezartzen. Hala
ere, bi prozesu horiek bertan behera ez geratzeko, aldundiak adierazi du epaien
aurkako apelazio helegiteak jarriko dituela: «Ebazpen judizialak errespetatzen
ditugu, baina Bizkaiko Foru Aldundiak epaiekiko bere erabateko desadostasuna adierazi
nahi du, uste baitugu ez dutela behar bezala interpretatu funtzio publikoaren
arloan eta hizkuntzaren arloan gai horri dagokionez aplikatu behar den araudia».
Ohar baten bidez, aldundiak adierazi du ez dela zalantzan jartzen euskaraz ez
dakitenek hautaketa prozesuan parte hartzeko duten aukera. Azaldu du hautaketa
prozesuak berak aukera ematen duela lanpostu bakoitzari dagokion hizkuntza profila
eskuratzeko. «Argi dago, bi hizkuntza ofizial dituen lurralde batean, bi hizkuntza
ofizialak erabiltzeko gai direnek hizkuntza bakarra erabiltzeko gai direnek baino
merezimendu eta gaitasun handiagoa dutela», nabarmendu du diputazioak.'
pipeline_tag: sentence-similarity
library_name: sentence-transformers
metrics:
- cosine_accuracy
model-index:
- name: SentenceTransformer based on intfloat/multilingual-e5-large
results:
- task:
type: triplet
name: Triplet
dataset:
name: multilingual e5 large
type: multilingual-e5-large
metrics:
- type: cosine_accuracy
value: 0.8638333082199097
name: Cosine Accuracy
---
# SentenceTransformer based on intfloat/multilingual-e5-large
This is a [sentence-transformers](https://www.SBERT.net) model finetuned from [intfloat/multilingual-e5-large](https://huggingface.co/intfloat/multilingual-e5-large). It maps sentences & paragraphs to a 1024-dimensional dense vector space and can be used for semantic textual similarity, semantic search, paraphrase mining, text classification, clustering, and more.
## Model Details
### Model Description
- **Model Type:** Sentence Transformer
- **Base model:** [intfloat/multilingual-e5-large](https://huggingface.co/intfloat/multilingual-e5-large)
- **Maximum Sequence Length:** 512 tokens
- **Output Dimensionality:** 1024 dimensions
- **Similarity Function:** Cosine Similarity
### Model Sources
- **Documentation:** [Sentence Transformers Documentation](https://sbert.net)
- **Repository:** [Sentence Transformers on GitHub](https://github.com/UKPLab/sentence-transformers)
- **Hugging Face:** [Sentence Transformers on Hugging Face](https://huggingface.co/models?library=sentence-transformers)
### Full Model Architecture
```
SentenceTransformer(
(0): Transformer({'max_seq_length': 512, 'do_lower_case': False, 'architecture': 'XLMRobertaModel'})
(1): Pooling({'word_embedding_dimension': 1024, 'pooling_mode_cls_token': False, 'pooling_mode_mean_tokens': True, 'pooling_mode_max_tokens': False, 'pooling_mode_mean_sqrt_len_tokens': False, 'pooling_mode_weightedmean_tokens': False, 'pooling_mode_lasttoken': False, 'include_prompt': True})
(2): Normalize()
)
```
## Usage
### Direct Usage (Sentence Transformers)
First install the Sentence Transformers library:
```bash
pip install -U sentence-transformers
```
Then you can load this model and run inference.
```python
from sentence_transformers import SentenceTransformer
# Download from the 🤗 Hub
model = SentenceTransformer("aimarsg/mle5_berria_s_contrastive")
# Run inference
sentences = [
'Zein dira sindikatuek lan istripuak murrizteko egindako eskaerak?',
'CCOO sindikatuak irmo gaitzetsi du lan istripua. «Lan istripu tasa handienetako lurraldea da Nafarroa, eta zifra horiek murrizteak lehentasun izan behar du Nafarroako Gobernuarentzat eta inplikatutako eragileentzat». Patronalari dei egin dio Lan Arriskuen Prebentziorako legea «zorrotz betetzera», eta horretarako «behar diren baliabide guztiak» jarri beharko liratekeela gaineratu du.\n\nSindikatu horren irudiko, lantokira joateak ez lioke inori eragin behar inolako arriskurik. «Lan istripurik ez izateko erantzukizuna enpresen gain dago erabat, eta administrazioak funtsezko rola jokatzen du araudia betetzen dela zaintzeko orduan», esan du.\n\nAntzera eta gogor mintzatu da ELA. «Egoera horren erantzule nagusiak patronala eta erakunde publikoak dira». Sindikatuaren arabera, enpresek, sistematikoki, ez dute betetzen legedia, eta Nafarroako Gobernuak uko egiten dio «beharrezko kontrol neurriak» ezartzeari. Hala, ELAk eskatu du Nafarroako Osasun Publikoaren Lan Osasunaren Institututuko ikuskaritzako langile kopurua «hirukoizteko».\n\nAlderdien mezua\n\nAlderdiek doluminak azaldu dizkiote langilearen senideei. «Adeitasun eta babes osoa» adierazi diete sozialistek. Geroa Baik, berriz, heriotza deitoratu, eta «babes eta elkartasun osoa» adierazi die.\n\nEH Bilduk ere babesa adierazi die gertukoei. «Prekaritateak hiltzen du. Lan baldintza duinak», eskatu du koalizioak sare sozialetan. Altsasuko EH Bilduk «amorrua eta tristura» azaldu du: «Ezin dugu horrelakorik gehiago onartu».\n\nUPNk ere ezbeharra gaitzetsi du, eta lan istripuak geldiarazteko neurriak «premiazkoak» direla azpimarratu du.',
'[galleries:horizontal:76]\n\nHondarrezko patioa zeharkatu, eta alboko etxean bizi den lehengusinarenera doa tea hartzera. Aho batez diote askotan ez dutela afaltzen. Tauaf Mouleren seme-alabak gosaldu gabe doaz eskolara. Didiha, Chej eta Hamsari bi galleta ematen dizkiete gelara sartzean. Bojadorko Lemsid herrixkan bizi dira, errepide ertzean. Bi emakumeak hilabetean behin joaten dira nazioarteko laguntza banatzen den dairako bilketa puntura. Saskia gero eta urriagoa da. Hilabete honetan kilo erdi bat arroz, kilo erdi bat dilista, kilo erdi bat garbantzu, sei kilo irin, litro erdi bat olio eta kilo bat azukre jaso dituzte pertsonako. «Lehen, halako bi jasotzen genuen. Bi kilo azukre ematen zizkiguten, eta espagetiak eta arrautzak. Garai batean, atun latak ere bai».\n\nMende erdi bat\n\nTindufeko (Aljeria) kanpalekuetako egoera humanitarioa gero eta latzagoa da. Datorren urtean mende erdi bat egingo dute sahararrek basamortuen basamortuan errefuxiatuta, eremu idor honetan abandonatuta. Marokok 1975eko azaroaren 6an okupatu zuen Mendebaldeko Sahara. Martxa beltzarekin ezagutu zuten sahararrek zein den exodo eta gerra hitzen esanahia. Munduko errefuxiatu gunerik zaharrenetakoan ondorena luzatzen ari da. 1991n, su etena sinatu zutenean, jaioterrira itzultzeko kutxak prestatu zituzten, baina erreferendumaren promesa ezerezean geratu zen.\n\nEmbarka Saleh itzulerarako kutxa baten alboan. Erreferenduma iragarri zutenean, sahararrek jaioterrira itzultzeko kutxak prestatu zituzten. K.B.T.',
]
embeddings = model.encode(sentences)
print(embeddings.shape)
# [3, 1024]
# Get the similarity scores for the embeddings
similarities = model.similarity(embeddings, embeddings)
print(similarities)
# tensor([[ 1.0000, 0.6715, -0.0713],
# [ 0.6715, 1.0000, -0.0993],
# [-0.0713, -0.0993, 1.0000]])
```
## Evaluation
### Metrics
#### Triplet
* Dataset: `multilingual-e5-large`
* Evaluated with [TripletEvaluator](https://sbert.net/docs/package_reference/sentence_transformer/evaluation.html#sentence_transformers.evaluation.TripletEvaluator)
| Metric | Value |
|:--------------------|:-----------|
| **cosine_accuracy** | **0.8638** |
## Training Details
### Training Dataset
#### Unnamed Dataset
* Size: 5,998 training samples
* Columns: anchor and positive
* Approximate statistics based on the first 1000 samples:
| | anchor | positive |
|:--------|:----------------------------------------------------------------------------------|:------------------------------------------------------------------------------------|
| type | string | string |
| details |
Zein dira Louis ekaitzaren ondorioz gaur eta bihar ezarri diren abisuak? | Abisu horiak eta laranjak ezarri dituzte gaurko eta biharko, haizea, olatuak, elurra eta ekaitzak direla eta
Iritsi da Louis ekaitza, iritsi da negu giroa. Eta hasia da haizeteak, euria eta olatu handiak sortzen, eta tximistak eta elurra ere ekarriko ditu. Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziak eta Meteo France Frantziako meteorologia zerbitzuak abisu laranjak eta horiak ezarri dituzte gaurko eta biharko. Nafarroan ez da abisurik.
Euskalmetek abisu laranja ezarri du gaur itsasaldean, nabigaziorako, lehenengo bi milietan, eguerdiko hamabietatik gaueko hamabietara. Haize indartsua izango da, bost metrotik gorako olatuak espero dituzte, eta itsaso zakarra hainbat lekutan. Gainerakoan, kostaldean abisu horia izango da: litekeena da olatuen ura pasealekuetara eta malekoietara iristea, arratsaldean batez ere.
Elurra botako du gaur, eta hotz egingo du. Euskalmetek abisu horia ezarri du Arabako Erdialdean, Ebroren inguruan eta Bizkaiko eta Gipuzkoako barnealdean, elurragatik, eguerdiko ham... |
| Zein da energia berriztagarrien ekarpena mundu osoko elektrizitate ekoizpenean 2026rako? | Energia agentziaren arabera, Txinak apustu handia egin du energia nuklearren alde eta, herrialdean erreaktore berriak jartzeaz gain, industria oso bat sortu du haren inguruan; hango teknologia dute mundu osoan eraikitzen ari diren hamar erreaktore nuklear berrietatik zazpik. Oro har, belaunaldi berrikoak dira, txikiagoak eta merkeagoak.
Energia berriztagarriak nagusi
Energia agentziak energia nuklearraren aldeko apustua txalotu du. Haren arabera, hori eta energia berriztagarrien hazkunde azkarrak erregai fosilak sistema elektrikotik kanporatzen ari dira, ikatza batez ere. IEAk kalkulatu duenez, energia berriztagarriak eta nuklearrak mundu osoko elektrizitatearen %46 produzituko dute 2026an; %40 izan zen 2023an.
-% 3,2
Argindar kontsumoa Europan. Prezioa jaitsi arren, Europan elektrizitatearen kontsumoa %3,2 murriztu zen iaz; batez ere, industriaren sektorean. IEAren arabera, Europako elektrizitate kontsumoa 2026ra arte ez da 2021eko mailara iritsiko.
Energia berriztagarriak soilik... |
| Zein da Realaren ibilbidea Espainiako Kopan azken 35 urteetan? | Aurrez egindakoa eredu
Hirugarren urtez jarraian, Espainiako Kopako zortzi talderik onenen artean dago Reala. Azkenaldian sarri jokatu ditu final-laurdenak, baina iraganeko ibilbideak argi erakusten du ez dela batere erraza horren urrun iristea, eta balio handia duela. Izan ere, azken 35 urteetan txuri-urdinek zazpi aldiz baino ez dute gainditu final-zortzirenen langa. Urrutien 2019-2020ko Kopan iritsi ziren, finala jokatu eta irabazita. Azken bi aldietan, ilusioa piztu zitzaien berriro, baina Betisek eta Bartzelonak kanporatu egin zituzten final-laurdenetan. Ez dute nahi gaur gauza bera gertatzerik: Celtari irabazten eta, hala, finalaren atarira iristen saiatuko dira.
Konfiantza izan eta garaipenean sinesteko, Realak aski du duela hiru egun egindakoari erreparatzea: 0-1 irabazi zuen gaurko zelaian, Balaidosen. Hartara, jarraipena eman zion Celtaren zelaian daraman bolada gozoari. Irabazi egin ditu han jokatu dituen azken bost partidak. Soilik Real Madrilek esan dezake gauza bera. Ga... |
* Loss: [MultipleNegativesRankingLoss](https://sbert.net/docs/package_reference/sentence_transformer/losses.html#multiplenegativesrankingloss) with these parameters:
```json
{
"scale": 20.0,
"similarity_fct": "cos_sim",
"gather_across_devices": false
}
```
### Evaluation Dataset
#### Unnamed Dataset
* Size: 6,000 evaluation samples
* Columns: anchor, positive, and negative
* Approximate statistics based on the first 1000 samples:
| | anchor | positive | negative |
|:--------|:----------------------------------------------------------------------------------|:-------------------------------------------------------------------------------------|:------------------------------------------------------------------------------------|
| type | string | string | string |
| details | Zein enpresatara igorri zituzten Zubietako errauste plantatik ateratako hondakinak 2022an? | Nafarroakoaz gain, ba al da beste ikerketarik zabalik?
Bai. Asensio diputatua eta GHK-ko zenbait arduradun ikertzen ari da Donostiako 5. Instrukzio Epaitegia, Gipuzkoako Fiskaltzak aurkeztutako salaketa baten ostean. Fiskalak bi delituren zantzuak antzeman ditu: batetik, ingurumenaren kontrako delitu batenak, Zubietan «hondakin arriskutsuak» sortu zirelakoan; eta, bestetik, dokumentuen faltsutzearenak. Hain zuzen, Asensiori eta GHK-ko arduradunei egozten diete hondakinen identifikazio kodeak faltsutu izana, eta lixibiatu horiek lohi gisara pasarazi zituztela. Fiskaltzaren arabera, 12.602 tona hondakin atera ziren errauste plantatik 2022an, eta bi enpresatara igorri zituzten: Ecofert Sansoain, Artaxoan; eta Sader, Bilbon. Auzibide horrek jatorria du GuraSOS elkarteak fiskaltzara iaz igorritako txosten batean, eta Guardia Zibila ari da auzia ikertzen. | Azken enborren gainean balantza egin zenuen bizpahiru aldiz. Zer gertatu zen?
Nire erritmoa hautsi egin nuen. Entrenamenduetan bezala, agian, martxa bat jaitsi behar nuen, eta gelditu gabe segi. Gelditzen hasi nintzen, eta prestaketa ona nuenez, segituan osatzen nintzen, eta indarrez hasi. Erritmoa hautsi nuen hala. Bete-errekuperatu, bete-errekuperatu aritu nintzen. Baina bai, jende askok esan dit. Gero, egurrak jartzerakoan baremo batzuk daude; zabalago jarri daitezke, tenteago... Oso tenteak zeuden azken horiek, eta goian leku gutxi zuen. Oreka galtzen nuen, eta horregatik egiten nuen balantza. Ez zen nekearekin erori behar nuelako.
«Lan-erdiak igarota, lasaiago hartzeko esan zidaten, baina kasu gutxi egin nien. Denbora asko igaro dut prestatzen, eta plazan erakutsi egin nahi izaten da».
Txikia IV.a uste zenuen baino apalago ikusi al zenuen?
Baietz esango nuke, Julen askoz gehiago dela uste dut eta. Alde horretatik, aldearekin aritzea askoz errazagoa da, baina uste dut jendeak l... |
| Zein da Doinuele sarearen helburua euskal literatura eta musikaren arloan? | Handituz joango da Doinuele sarea?
Esperantza badugu. Adibidez, sinbolikoa da, baina Arabatik ez dugu inor, ez dugu Arabako plazarik sarean. Borondatea behar da azoka bat egiteko, baina ez da zaila. Musika eta literatura maitatuz, horrelako zerbait lor daiteke.
Azoka sortzea erraza dela diozu, baina erronka zaila da sarea handitzea?
Bai, erronka zaila da euskaraz bizitzea, erronka zaila da euskaraz sortzea... baina euskaldunoi tokatu zaizkigun erronkak dira horiek. Zaila izan arren, erronka polita da, eta, lehen esan bezala, esperantza badugu.
Nola antolatzen zarete Doinuelen?
Bakoitza bere azokarekin ibili arren, elkarrekin biltzen gara urte osoan. Nazio ikuspegia daukan sarea da hau, eta ezaugarri hori oso garrantzitsua da gure lanean. Bakoitzak bere eskualdean egoera bat dauka euskararen harira, toki ezberdinetatik gatoz, baina, elkar ezagutzeari esker, elkarrekin lan egiteko aukera sortu zaigu. Denok partekatzen dugu gauza bera: osotasunean euskaraz bizitzeko zailtasuna.
LOTS... | Talaia egokia duzu Elkarrekoa euskal literaturan gertatzen ari direnez jabetzeko. Gertatzen ari da bereziki aipagarria zaizun ezer?
Aipatuko dizut zerbait, baina ez dakit oso interesgarria den. Hasi nintzenean, testu asko jasotzen genituen oso euskara maila eskasa zeukatenak; gaur egun, erredakzio aldetik, maila hobea dago batez beste. Hori nabarmena da. Eta jasotzen den original kopurua asko handitu da. Jende askok nahi du idatzi, eta hori oso poztekoa da. Sortzaile asko daude, batzuk kaskarragoak, beste batzuk askoz hobeak, baina badago gogo bat transmititzeko, komunikatzeko, artea egiteko. Hori ez da aldatu. Izatekotan, areagotu egin da.
Baina?
Baina beste alde batetik, ikusten dugu salmenta datuak nahiko apalak direla. Gutxienez hiru krisi gertatu dira aldi batera. Bat da literaturaren eta idazlearen prestigio orokorraren galera. Oro har, liburuak, maila sinbolikoan, kulturaren leku gorena eduki du; gaur esango nuke ezetz. Bestalde, guztion entretenimenduan, zentzu zabalenean, f... |
| Zein da Goizalde Landabasoren ibilbidea irratigintzan? | Irratia
«Gizartea aldatu da eta aukera gehiago daude bi hizkuntzekin jolasteko»
Radio Euskadiko 'Pompas de papel' literatur saioa aurkezten eta zuzentzen du Landabasok. Euskarazko irrati-nobela bat sortu du programarako.
35 urte daramatza irratigintzan Goizalde Landabasok (Bilbo, 1970). Lehen bost urteak Bizkaia Irratian egin zituen, eta aurten 30 urte beteko ditu EITBko irratietan lanean.
Urte asko dira irratian zabiltzala. Nola hartu duzu Pompas de papel saioa gidatzeko erronka?
Erantzukizun handiarekin. Uste dut emakumeoi askotan gertatzen zaigula: pentsatzen aritu ohi gara gai izango ote garen zerbait egiteko. Astean behin egiten da saioa, baina lan karga handia du. Asko irakurtzea eskatzen du. Baina ilusioa egin zidan gauza berri bat hasteak. Hedabideetan gure inguruan ez da askotan gertatzen horrelako erantzukizun bat ematea. Pozik hartu dut erronka, ilusioz.
Kolaboratzaile sare sendoa duzu. Zer nabarmenduko zenuke haiengandik?
Nabarmenduko nuke literaturazale amorratuak d... | Jokatu al duzu noizbait hainbeste jenderen aurrean?
Ez; ederra izan zen. Gustuko dut halako giroa dagoela jokatzea, asko gozatu dut. Emakumeen zesta-punta zer indar hartzen ari den ikustea ere garrantzitsua izan da.
Giroa aparta izan da. Zer esango zenieke zaleei?
Eskerrak emango nizkieke. Izugarria izan da Gernikako frontoia zalez eta ikurrinez beteta ikustea. Podiumeko unea ez dut sekula ahaztuko, betiko izango dut oroimenean. Pozgarria da bizi izan duguna, eta dena horren ondo atera izana. Antolatzaileek lan bikaina egin dute, eta jendeak primeran erantzun du.
Zure ustez, egun hauetan gertatutakoa urrats esanguratsua izan da etorkizunean zazpi herrialdeak ordezkatuko dituen selekzioa lortzeko?
Ametsa litzateke hori. Urratsa handia izan da, eta gehiago egin behar dira aurrerantzean, pausoz pauso helburua lortzeko.
Unibertsitatera sartzeko hautaproba ere egin behar izan duzu egun hauetan. Nola moldatu zara?
Ondo, nahiko ondo atera zait. Goizean goiz jaiki, apunteak berriz begir... |
* Loss: [MultipleNegativesRankingLoss](https://sbert.net/docs/package_reference/sentence_transformer/losses.html#multiplenegativesrankingloss) with these parameters:
```json
{
"scale": 20.0,
"similarity_fct": "cos_sim",
"gather_across_devices": false
}
```
### Training Hyperparameters
#### Non-Default Hyperparameters
- `eval_strategy`: epoch
- `learning_rate`: 2e-05
- `warmup_ratio`: 0.1
- `batch_sampler`: no_duplicates
#### All Hyperparameters